Kjartan Fløgstad

Intervju – Forfattaren som reiste ut i verda

– Kva var tilhøvet ditt til litteratur som barn? Var det noko i barndomen som la grunnlaget
for forfattarskapen din? 
– Eg hadde lesande foreldre, bøker i heimen, og fekk ofte barnebøker i julegåve; sidan var eg storforbrukar av folkebiblioteket.

– Kva var det som fekk deg til å gje ut den første diktsamlinga di? 
– Hausten 1967 trykte tidsskriftet Vinduet nokre av dikta mine og eit poetisk manifest. Straks låg det brev i postkassa frå forlagssjef Johs. Aanderaa i Samlaget, som spurde om eg hadde fleire slike dikt. I så tilfelle ville han gjerne gi dei ut. Eg hadde ikkje fleire dikt då, men i løpet av vinteren skreiv eg samlinga Valfart, som kom ut på Samlaget året etter.

– Mange av bøkene dine har klare politiske bodskap. Korleis har deltakinga i samfunnsdebatten variert i løpet av forfattarskapen din? 
– I starten gjekk eg inn for ei rein lyrisk dikting, heva over politikken. Sidan har forfattarskapen dreia meir og meir i retning av prosadikting, samfunnsforhold, og dermed politikk og deltaking i samfunnsdebatten.

– Du har reist mykje rundt om i verda, men størsteparten av livet har du levd i Noreg, eit av verdas rikaste land. Korleis har velstanden vår påverka deg som forfattarar og innhaldet i bøkene dine? 
– Gjennom lange utanlandsopphald, særleg i Sør-Amerika, har eg sett den norske velstanden i perspektiv. Dei sosiale og økonomiske forskjellane i verda kjem tydeleg til syne. Denne kontrasten har nok vore med på å politisera diktinga mi.

– Kva for viktig norsk bok har enno ikkje vorte skrive? 
– Opplagt svar: den store innvandrarromanen.

– Mange ungdomar er potensielle eller upubliserte forfattarar. Steget for å sende inn manus til eit forlag er stort. Kva råd vil du gje ungdom som ikkje kjem seg ut av startgropa? 
– Les og lær, og ikkje gje seg. Viss givnaden er stor nok, vil den slå gjennom i det lange løp.

– Kan du dele ei sterk litterær oppleving med Bokdykk sine lesarar? 
– "Hundre års ensomhet" av Gabriel García Márquez frå Colombia. Eg las denne romanen på reise i Sør-Amerika, før eg var særleg stø i spansk. I det eksemplaret eg hadde med meg, har eg skrive omsettinga til norsk over omtrent annankvart ord. Det seier alt om kvaliteten, når eg likevel kom gjennom heile boka.

– Med din varierte og omfattande litterære produksjon er du ein autoritet og førebilete for mange. Kan du anbefale tre bøker.
– Lat meg ta tre norske klassikarar frå det førre hundreåret:
Olav H. Hauge: Dikt i samling
Georg Johannesen: Om den norske tenkemåten  
Øystein Lønn: Historie